Vilda

De ontmoeting

Rollin: Ik kende de foto's van Yves uit het tijdschrift van Natuurreservaten vzw, de voorloper van Natuurpunt. Toen er in een verjaardagsnummer ook een foto van de fotograaf zelf stond, keek ik eerlijk gezegd een beetje verbaasd op, ik had niet verwacht dat hij nog zo jong was. Zijn foto's waren toen al (hij moet dan een jaar of 15, 16 geweest zijn) zeer matuur en eigenlijk viel hij helemaal niet op tussen de fotografen van zwaarder kaliber. Trouwens, vergeleken met andere mid-twintigers steekt hij er vandaag nog altijd met kop en schouders bovenuit.

Yves van zijn kant was onder de indruk van de reportage-stijl van Rollin. Tijdens een fortenweekend van JNM (Jeugdbond voor Natuurstudie en Milieubescherming) toonde Rollin een diareeks over vleermuizen. Hij vertelde daarbij sterke reportageverhalen: hoe hij overal naartoe was gereisd om die ene bepaalde soort te fotograferen, welke toeren hij had moeten uithalen om dat ene knappe beeld te schieten. Ik deed op dat moment nog alles met mijn fietske, mijn werkgebied reikte niet verder dan een straal van 500 meter rond het huis van mijn ouders.

Na het fortenweekend blijven de twee elkaar sporadisch tegen het lijf lopen op JNM-kampen. Wanneer Yves een paar jaar later een cursus volgt waar Rollin één van de lesgevers is, en Rollin hem kort daarna een opdracht doorspeelt voor een Denderreportage, is de kogel door de kerk en gaat de spreekwoordelijke bal aan het rollen.

Op een bepaald moment hadden we een soort mini-fotografie clubje van vier. Later hebben we zelfs een echte natuurfotografieclub opgericht. Iedereen bleef daar maar om zagen, maar toen het er eindelijk was, kwam niemand naar de bijeenkomsten. Exit natuurfotografieclub.

127% natuur

Dat we natuurfotograaf geworden zijn, heeft alles te maken met onze liefde voor de natuur. We zijn allebei ex-JNM-ers, al van jongsaf aan wilden we zoveel mogelijk buiten zijn. Als we dan leuke of interessante planten of dieren zagen, dan werd daar al eens een fotootje van genomen, maar de liefde voor de natuur was er lang voor we serieus aan fotografie zijn beginnen doen.

Wij hebben ook allebei natuur-georienteerde studies gedaan (nvdr. Rollin is bio-ingenieur in het Land- en Bosbeheer, Yves is landschapsarchitect) én we zijn ook beroepsmatig nog eens bezig met natuur (nvdr. Rollin is docent bij Inverde, Yves werkt op het Instituut voor Natuurbehoud). Dat kunnen maar weinig professionele natuurfotografen zeggen in België, de meesten hebben een opleiding en/of beroep dat weinig of niets met natuur te maken heeft.

t Is nochtans belangrijk

Doordat we zo veel afweten van de natuur kunnen we heel goed meedenken met onze opdrachtgevers. Zodra we een opdracht krijgen rond een bepaald onderwerp, schuift als het ware de ganse biodiversiteit aan onze ogen voorbij. Stel, iemand vraagt ons om een reportage te maken over de heide, dan weten wij meteen wat er allemaal aan bod moet komen om die publicatie volledig en inhoudelijk correct te maken.

We proberen ook zoveel mogelijk onze onderwerpen in een context te plaatsen. Dus niet gewoon een plaatje van een dier bijvoorbeeld, maar ook een stukje omgeving erbij. Die achtergrond moet uiteraard kloppen en dat weet je pas als je de ecologie van je onderwerp door en door kent. Wij hebben al een zeer brede basis vanuit onze opleiding en ons beroep, maar dan nog studeren we voortdurend bij. Mensen die vanuit algemene fotografie overstappen naar natuurfotografie hebben meestal te kampen met een grote achterstand op dat vlak. Ze kunnen technisch misschien wel heel goed zijn, maar ze missen vaak de inhoudelijke invulling. Dat betekent niet dat ze geen goede natuurfotografen kunnen worden, maar ze zullen extra hard moeten werken en heel veel bijstuderen.

Straffe toeren

Sommige onderwerpen fotografeer je gemakkelijker als je alleen bent, maar we trekken er ook regelmatig samen op uit. Omwille van het licht kan je slechts een paar uur per dag écht fotograferen, de rest van de tijd valt er doorgaans niet veel te beleven. Het is leuker als er dan iemand in de buurt is met wie je goed kan opschieten én het is meteen ook veiliger. Hmmm, is natuurfotografie dan zo gevaarlijk?

Het is meer een zaak van gedrevenheid. De meeste (amateur)fotografen willen wel graag foto's nemen, maar dan liefst in zo comfortabel mogelijke omstandigheden. Pas op, daar is niets verkeerds aan, elk zijn ding... Wij gaan echt tot het uiterste om goede beelden te maken van moeilijke onderwerpen. Als we iets willen hebben dan gaan we ervoor, ook al moeten we daarvoor afdalen in een 60 meter diepe grot of dagen aan een stuk bij -10°C in een piepklein schuilhutje zitten wachten. Het is niet zo dat we op zoek gaan naar het avontuur voor het avontuur, het zijn de beelden die we in ons hoofd hebben die ons soms verplichten om straffe toeren uit te halen. Maar we nemen nooit zinloze risico's en we weten altijd heel goed waar we aan beginnen. In de winter, als er door het slechte weer minder gefotografeerd kan worden, oefen ik mijn klimtechnieken in de appelboom, verduidelijkt Rollin. En 's avonds voor de televisie is het regelmatig knopen leggen geblazen, ik leg de verschillende knopen keer na keer, tot ik ze blindelings ken.

Bosmuizen op de keukentafel

We krijgen nogal eens de opmerking te horen dat al dat gefotografeer van onschuldige beestjes toch niet goed kan zijn voor de natuur, dat wij de natuur te veel zouden verstoren. Dat klopt en dat klopt niet. Mensen die minder afweten van de natuur, maximaliseren al snel de impact van de fotograaf op de natuur. Uiteraard proberen we de natuur zo weinig mogelijk te verstoren tijdens ons werk, daarvoor respecteren we haar te veel. Maar hoe je 't ook draait of keert, invloed is er altijd. Je mag echter niet uit het oog verliezen dat verstoring van één enkel individu niet per definitie schadelijk hoeft te zijn voor de ganse soort, toch niet als het een algemene soort betreft. Als je een bosmuis wil fotograferen, kan je ofwel die muis vangen, thuis in een natuurgetrouw nagebouwd biotoopje op je keukentafel fotograferen en het diertje na afloop weer vrijlaten op de plaats waar je het hebt gevangen. Of je kan twee weken in het bos op je buik gaan liggen voor een holletje van een bosmuis. De tweede optie lijkt misschien veel bosmuisvriendelijker, maar dat is niet zo. De muis is even gestresseerd want durft zijn holletje niet meer uit, je hebt schade aangebracht aan de bodem en alle dieren uit de buurt die daar normaal gezien passeren om eten te zoeken, zijn ook al uit hun lood geslagen. Je impact op de natuur is in dat geval dus véél groter.