Vilda

De afgelopen zomer trokken we door Noorwegen. Je kan er eindeloos zwerven door uitgestrekte, lege gebieden. Nooit meer slapen, van Hermans, nog ergens vaag in het achterhoofd. Eén van de gebieden die we dolgraag eens zouden bekijken waren de Lofoten; een bergketen die onder water is komen te staan. Eilanden die bijna loodrecht uit zee oprijzen. Spitse toppen, doorsneden door fjorden. Het romantische beeld klopt helemaal, als je de drukke weg met de eindeloze karavaan van camperbussen en caravans kunt wegdenken.

In de beginjaren van mijn fotografie (dat is alweer 20 jaar geleden, waar blijft de tijd!?) kon ik ademloos kijken naar de landschapsbeelden van Galen Rowell. Een filosofisch ingestelde Amerikaanse fotograaf met een groot talent om de kleuren in landschappen te maximaliseren, door te zoeken naar contrasten. Tussen bodem en lucht, tussen horizontaal en verticaal, tussen kleuren en texturen. Mijn bewondering voor mensen met zo'n talent is nooit afgenomen. Nog altijd heb ik het gevoel dat niveau nooit te zullen evenaren. Maar zolang ik plezier kan hebben in het zoeken naar het ultieme beeld, en in die zoektocht op mooie plekken kan belanden, hoort niemand mij klagen.

Lofoten, Noorwegen

Storm teistert vegetatie

Lofoten, Noorwegen

Middernachtzon over het eiland Röst

Lofoten, Noorwegen

Wolken voeden waterval

Lofoten, Noorwegen

Er zijn mensen die met een stalen gezicht beweren dat er in Nederland geen natuur (meer) is. Punt. Het vervelende is dat het soms gezegd wordt door mensen van wie je een meer geinformeerde kijk op de wereld verwacht. Omdat ze je land besturen, of toch stemrecht hebben en daarmee impliciet mede verantwoordelijk voor wie er eigenlijk aan het besturen slaat. En laat ik eerlijk zijn; er is wel eens een moment dat de twijfel toeslaat: hébben we eigenlijk nog wel natuur in Nederland, of zijn die kansloze snippertje die alsmaar soortenarmer worden eigenlijk al opgegeven? Zulke melancholieke momenten worden bij mij meestal getriggerd door nieuws over de Hedwigepolder (opnieuw redenen gevonden om na het verdiepen van de vaargeul de afgesproken natuurcompensatie toch maar niet te doen) of door berichten over uitstervende korhoenders (op de Sallandse Heuvelrug is het al jarenlang intensive care).

Je zou er moedeloos van kunnen worden, depressief zelfs. Maar dat hoeft niet. Op zo'n moment zit er maar één ding op: nog eens met eigen ogen zien wat er allemaal wél is. Een fotovlucht over de Waddenzee drukt mij - en hopelijk óók de natuur-ontkenners en crisis-fetisjisten- met de neus op de feiten. Wat is Nederland toch ontzettend rijk!

Natuurreservaat De Boschplaat, op de oostpunt van het Waddeneiland Terschelling.

Getijdenkreken doorsnijden de kwelder van De Boschplaat en vormen een dynamisch zout getijdenmoeras.

Op het waddeneiland Schiermonnikoog nemen getijdenkreken de vorm van een boom aan.
Het netwerk vertakt zich als de bloedvaten in een lichaam: van slagader tot haarvaten.

Op Richel, een grote zandbank nabij Vlieland, rusten bij laag water honderden zeehonden.
Een tiental jaren geleden, toen ziekten de zeehondpopulatie decimeerden, was zo'n beeld ondenkbaar.

Mosselbanken vormen zich weer, waar ze als gevolg van overbevissing waren verdwenen.
Natuurbeschermers en vissers werken nu samen. De eerste resultaten zijn al te zien!

De Slufter op Texel is een van de vogelrijkste gebieden van het eiland, dat toch al
beroemd is vanwege de enorme aantallen vogels. Een uitgestoven duinvallei is hier weer in
contact gebracht met de zee, die tweemaal dagelijks in- en uitstroomt.

Het Lauwersmeer is afgesneden van de zee. Waar vroeger de Lauwerszee raasde,
grazen nu Konikpaarden op uitgestrekte vlakten.

Een oude kreek is nog herkenbaar in het Lauwersmeergebied.

Ik beken, ik bezondig mij er in ruime mate aan: het projecteren van menselijke emoties en interpretaties op dieren in de natuur. Ik weet het wel, ik ben niet de enige - het schijnt een tamelijk wijdverspreid menselijk trekje te zijn. Het uit zich soms op extreme manieren, soms blijft het echter bij een relatief onschuldige knipoog. Het volgende beeld fotografeerde ik enkele dagen geleden in Duitsland. In ecologische context is het tamelijk betekenisloos, maar in onze menselijke geest - de mijne althans - wordt het een verhaal. Een metafoor, een humoristische inslag.

Het gezinnetje, bestaande uit beide ouders en twee gezonde jongen, volgde ik al enkele dagen van 's ochtends tot 's avonds. Dan raakte ik ze kwijt in de massa van tienduizenden kraanvogels die vertrokken naar de uitgestrekte hoogvenen waar ze in de veilige nabijheid van water de nacht doorbrengen. Maar net als mensen zijn ook dieren vaak gewoontedieren. Eenmaal een maisakker met flink wat oogstresten gevonden keren ze er de volgende dag graag terug: het scheelt zoeken en zolang de akker voldoende opbrengt is er geen reden om te veranderen. Niets menselijks is dieren vreemd.

Op een gegeven moment moet echter de inwendige klok het signaal voor vertrek hebben ingeluid: de wintergebieden in Zuid-Frankrijk en Spanje lonken. Op weg.

Kraanvogels op trek

Enkele jaren terug kampeerde ik met mijn goede vriend en 'human swiss-army knife' Niels op het onbewoonde Puffin Island, een klein eilandje voor de prachtige Zuidwestkust van Ierland. We fotografeerden er de honderdduizenden zeevogels en andere dieren die er leven. Helaas hoorden we recent dat de ydille ruw verstoord is door Amerikaanse nertsen die steeds meer eilanden voor de kust weten te bereiken. Deze uitheemse marters kunnen in betrekkelijk korte tijd enorm huishouden in een kwetsbare populatie zeevogels. Ik heb veel met onderzoeker Stephen Newton opgetrokken op diverse eilanden. Ik sprak hem kortgeleden: hij was duidelijk bezorgd om de situatie.

Van anderen hoorde ik het vermoeden dat illegale pelsdierfokkers misschien de hand hebben in het huishouden van nertsen op afgelegen eilanden. Het zou kunnen dat enkele dieren werden losgelaten. In het voedselbonanza kan de populatie in korte tijd flink groeien, waarna een veel groter aantal nertsen met vangkooien 'geoogst' kan worden. Zou iemand er werkelijk toe in staat kunnen zijn?

Verder lezen? http://www.wildlifeextra.com/go/news/mink-puffin.html#cr

Papegaaiduikers op Puffin Island (Ierland),
vóór nertsen het vogelleven op het eiland vrijwel volledig om zeep hielpen.

^{17-35mm f/11, invulflits (Quantum met grote softbox)}